سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
22
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس)
قائل باشند كه معناى ايندو همان دخول است و در وقت اطلاق و القاء صرفا معناى دخول از آن فهميده مىشود ديگر وجهى براى تشكيك و احتمال باقى نمىماند . و ابو بصير در روايت صحيح از مولانا الصّادق عليه السّلام روايت نموده كه : از حضرتش راجع به ايلاء سؤال نمود كه حقيقت آن چيست ؟ حضرت فرمودند : ايلاء آن است كه مرد به زن بگويد : به خدا قسم با تو جماع نمىكنم چنان و چنان الخ . در اين حديث همانطوريكه ملاحظه مىشود لفظ [ جماع ] به قصد مقيّد نشده چون نيازى به تقييد نيت زيرا قصد از امورى است كه مطلقا در تمام الفاظ اطلاق شده معتبر است بلكه حضرتش عليه السّلام در جواب سؤال به كلمه [ ما هو ] كه از نفس ماهيّت با آن پرسش مىشود به لفظ [ جماع ] جواب فرمودهاند ، پس معلوم مىشود كه جماع حقيقت ايلاء و ماهيّت آن است بنابراين غير جماع از الفاظ صريح بطريق اولى در حقيقت آن داخل مىشوند و بواسطه آنها مىتوان آن را واقع و اجراء نمود پس منافات ندارد كه از ماهيّت ايلاء يعنى جوابيكه امام عليه السّلام دادهاند خارج باشند چه آنكه لفظ جواب شامل آنها نمىشود ولى مناطا و ملاكا آنها را نيز داخل مىكند . مقاله مؤلف مؤلف گويد : برخى از مشايخ ما در اين مقام مىفرمود اشكال مرحوم شارح بمصنّف عليه الرّحمه وارد نيست زيرا :